Konu: Salon Sarmaşığı (Rhaphidophora aurea)

Salon Sarmaşığı (Rhaphidophora aurea)

Genel Özellikleri
Yaprakları kalp şeklinde, uzun, sivri uçlu, asimetrik, parlak yeşil renkte, altın sarısı benekli;gövdesi ince, sarılıcı ve sarkıcı formda bitkilerdir.
Doğada 40 türü bulunan Rhaphidophora cinsinin başka süs bitkileri yetiştiriliciliğinde önemli olan kültür formu R.aurea”Marble Queen”dir. Vatanı Solomon Adaları’dır.



İklim Özellikleri
Kışın ortalama 15-18 C sıcaklığa gereksinim gösterir, ancak 10C’nin altına düşmemelidir. Yüksek orantılı nem ister. Aydınlık, ama doğrudan güneş ışığı almayan yerlerde bulundurulmalıdır. Yoğun gölge yerlerde bulundurulan bitkilerin yapraklarındaki sarı benekler azatlığı gibi boğum araları da uzun olur. Toprak İstekleri
John Innes saksı kompostu No.2’de iyi gelişir. Yani daha yüksek düzeyde besin maddesi istendiğinde boynuz ve tırnak unu ile kalsiyum fosfat ve potasyum sülfat oranları 2 kat artırılır.
Ayrıca hacim olarak eşit miktarlarda tınlı toprak, turba, kum ve perlitin karışımıyla elde edilen harç da kullanılabilir. Bir başka harç ise; yine hacim olarak eşit miktarlarda tınlı toprak, turba,yaprak çürüntüsü ve kumun karışımından oluşur. Üretim Tekniği
Üretimi tepe ve gövde çelikleri ile yapılır. Tepe çelikleri ile üretme, sürgün uçlarının Mayıs-Haziran aylarında alınması ve hacim olarak eşit miktarlarda turba ve kum karışımına 21-24C’de dikilmesi suretiyle yapılır. Tek boğum içeren gövde çelikleri ise, yine Mayıs-Haziran aylarında alınarak tepe çeliklerine olduğu gibi köklendirilir. Gübreleme
Genç bitkilerde her yıl,yaşlı bitkilerde ise 2 yılda bir Nisan ayında yapılır.Mayıs-Eylül ayları arası 2 haftada bir kez 1-2 g/1 kompoze gübre verilir. Sulama
Yazın bitkilere bol su verilmeli ve yapraklara sık sık su püskürtülmelidir. Orantılı nemi düşük olan yerlerde yapraklar kıvrılır ve dökülür. Sulama suyu oda sıcaklığında ve kireçsiz olmalıdır. Kışın sulama azaltılarak haftada 2-3 kez yapılmalı ve fazla nemden kaçınılmalıdır. Saksı toprağının tümüyle kuruması halinde yapraklarda sararma; gereğinden çok nemli tutulması halinde ise yaprak sararması ile birlikte köklerde çürüme görünür.

Budama
Gelişmesi durmuş yaşlı bitkiler Mayıs-Temmuz ayları arasında kuvvetlice budanmalıdır. Hastalık ve Zararlıları
Önemli hastalıkları Yaprak Dökülmesi, Yaş Çürüklüğü ve Kurşuni Küf; zararlıları ise Nematodlar, Yaprak Bitleri ve Unlu Bitler’dir. İç mekan süs bitkilerinde yaprakların nekroz oluşmadan önce yaprak dökülmelere yol açan nedenler şunlardır;
Kışın saksı toprağının çok nemli tutulması, çiçekli halde iken bitkiye çok su verilmesi, saksı toprağının çok kuru bırakılması, yeterli havalanmaya olanak vermeyen sıkışmış saksı toprağı, saksı değiştirme sırasında bitkinin çok fazla budanması, bitkinin hava akımına bırakılması, kışın bitkilerin düşük sıcaklıklara maruz bırakılması.
Bakteriyel Yaş Çürüklüğü; Bakteri yaşlı bitkilerde görülür ve soldurur. Hastalık önce bitkide hafif bodurlaşma ve yapraklarda küçülme şeklinde ortaya çıkar. Bu durum ileri ki aşamalarda ani bir solma ve kuruma izler. Kök ve gövde siyahlaşır. Yumru çürüklüğüne yakalanmış bitkilerin yumrularında dıştan bakışta bir belirti görülmez. Ancak yumrular elle sıkıldıklarında turgorunu yitirmiş, pörsümüş, hatta çürümüş izlenimini verir. Bu yumrularda kabuk kısmının alt tarafının halka şeklinde çürümüş olduğu gözlemlenir. Bakterilerin uygun gelişme sıcaklığı 25-30 C, en yüksek 39 C ve en düşük 4 C dir.
Mücadelesi, Saksı toprağı ve bitkinin yetiştiği tüm materyal sterilize edilmelidir. Anaç olarak yalnızca hastalıksız bitkiler (veya yumrular) kullanılmalıdır. Bitkilerin yaralanmamasına dikkat edilmelidir. Hastalıklı bitki kalıntıları uzaklaştırılmalı ve yok edilmelidir. Yumrular bitkinin dinlenme döneminde kuru koşullarda korunmalı ve bitkilere gereğinden fazla su verilmemeli, ortamın sıcaklığı denetim altında tutulmalıdır.
Kurşuni küf;
Yaprak, gövde ve çiçeklerde etkilidir. Fazla nemli ortamlarda bu bitki kısımlarının üstlerini gri küf tabakası kaplar. Bulaşmalar çiçeklerde küçük koyu renkli lekeler halinde görülür.
Uzun süre devam eden %85’in üzerindeki orantılı nem ve özellikle 15-25 C sıcaklıklarda hastalığın yayılması için en uygun ortamdır.
Mücadelesi ve alınacak önlemler için;
Yayılma koşulları olan sıcaklık ve nem oranlarını uygun düzeyde tutmak, Hastalık parazit olduğu için bitkiyi yaralayan ve zarar veren her türlü faktörden kaçınılmalı,
Captan 50 , su ile karışabilen toz halindeki ilaç yani formülasyonu w.p. olarak, 10lt ‘ye 1lt suya doz uygulanarak 15 gr uygulanmaktadır.
Dichlofluanid 50, w.p. 10/1 dozda 20g preparat uygulanır.
Vinclozolin 50, w.p. 10/1 dozda 7.5g preparat uygulanır.
Kök Ur Nematodları;
Süs bitkilerinin köklerinde dişisi armut şeklinde, erkeğinde ince uzun iplik şeklindedir.
Toprak altında bitkinin kökleri içinde beslenirler. Bitkiyi emer ve emme sonucu gelişerek irili ufaklı urlar oluşur. Bitkinin su ve besin maddesini engeller. Bu sayede bitkide bodurlaşma, sararma ve geişmede gerilemeler görülür.
Mücadelesi;
Nematodlara karşı kullanılan ilaçlar bitkiye zarar verdiği için, bitkinin ekim ve dikiminden önce Dichloropropene ile plastik örtü altında fümigasyonu yapılmalıdır.
Buharlı toprak sterilizasyonunda nematodlar ortalama 15 dk 55 C’de yapılan ilaçlı mücadelede 1m3 harca 3 g katılmak suretiyle Aldicarb 15 kullanılmaktadır.
Yaprak bitleri, püseron, ballık adları ile tanınırlar. Vücutları yumuşak bazen hafif tozlu veya bir mum salgısı ile örtülü olabilirler. Renkleri yeşil, siyah, sarı, kırmızı, beyaz ve kahverengimsidir.
Yaprak bitleri bitkileri sokup bitki öz suyunu emerek yaşar. Emme sırasında salgıladıkları toksik ve tahriş edici maddelerle yaprak kıvrılması veya şişkinlik gibi anormal oluşumlara neden olurlar. Yaprak sararır ve kurur. Virus hastalıklarını taşıyarak önemli zararlara yol açarlar.
Mücadelesi, aşağıda adı ve kullanım dozu verilen ilaçlardan birisi su ile karıştırarak uygun bir pülvizatörle bitkiye püskürtülmelidir.
Parathion-methyl 35 E.C. ( sıvı görünümünde % 20-50 arasında etkili madde içeren) 10 cc’lik 10/1 suya preparat veya Malathon 20 E.C. ( sıvı görünümünde % 20-50 arasında etkili madde içeren) 25 cc’lik 10/1 suya preparat kullanılabilir.
Unlu bitler; kabuklu bitlerle akraba olmalarına rağmen süs bitkilerindeki önemleri dolayısıyla farklılık göstermektedir. Sarımsı renkte olan vücudun üzeri una benzer mumlu maddelerden oluşmuş bir örtü tabakasıyla kaplı olduğundan beyaz renkte görünür.
Kabuklu bitlerle bitkilerde benzer zararlar göstermeleriyle birlikte ilaçlarla mücadelesi şu şekilde yapılmaktadır;
Azinphos-methyl 35, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 10 cc preparat,
Dichlorvos 50, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 20 cc preparat,
Diazinon 20, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 20 cc preparat,
Malathion 50, , E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 20 cc preparat seklinde hazırlanıp bitkiye verilir.

(alıntıdır.)